Kısa cevap: F-Gaz Yönetmeliği kapsamında, florlu sera gazı içeren iklimlendirme ve soğutma sistemleri işleten işletmeler; sistemi yürürlükteki mevzuat çerçevesinde periyodik sızıntı kontrolüne tabi tutmak, kayıt altına almak ve yalnızca sertifikalı yetkili servis kullanmak zorundadır. Yükümlülükleri karşılamamak denetim ve idari yaptırım riskini beraberinde getirir. İmton Mühendislik yetkili çözüm ortağı olarak hizmetinizdedir: +90 216 206 06 86.
F-Gaz Yönetmeliği Nedir ve Neden Önem Taşır?
Florlu sera gazları (F-gazları), yaygın olarak iklim sistemlerinde, ticari soğutma ekipmanlarında ve ısı pompalarında kullanılan soğutucu akışkanlardır. Bu gazların küresel ısınma potansiyeli (GWP değeri), karbondioksitin yüzlerce ila binlerce katına ulaşabilmektedir. Avrupa Birliği başta olmak üzere pek çok ülke, bu gazların atmosfere salınımını sınırlandırmak amacıyla kapsamlı mevzuat oluşturmuştur.
Türkiye’de de yürürlükteki mevzuat kapsamında florlu sera gazı içeren sistemlerin kullanımı, bakımı ve servisi belirli kurallara bağlanmıştır. 2026 itibarıyla bu düzenlemelere uyum, yalnızca çevre sorumluluğu meselesi değil; aynı zamanda idari yaptırım, ceza riski ve işletme güvenilirliği açısından doğrudan bir iş meselesidir. Aşağıdaki şema, işletmelerin izlemesi gereken yükümlülük akışını temsili olarak özetliyor.
F-Gaz Kapsamına Hangi Sistemler Giriyor?
F-Gaz yükümlülükleri; içerdikleri soğutucu gaz türü ve miktarına göre belirlenir. Yürürlükteki yönetmelik kapsamında aşağıdaki sistemler denetim yükümlülüğü kapsamına girebilir:
- Ticari iklimlendirme sistemleri: Otel, AVM, hastane, ofis ve üretim tesislerindeki klima, VRF ve chiller sistemleri.
- Ticari soğutma ekipmanları: Süpermarket soğutma rafları, endüstriyel soğuk odalar ve gıda/ilaç soğutma sistemleri.
- Isı pompaları: F-gaz içeren büyük ölçekli ısıtma-soğutma çözümleri.
- Yangın söndürme sistemleri: Belirli F-gaz bazlı söndürücüler de kapsama girebilir.
Sistemin kaçak kontrol zorunluluğuna tabi olup olmadığı ve kontrol sıklığı; içerdiği gaz miktarına (CO₂ eşdeğeri cinsinden ifade edilen ton değeri) göre belirlenir. Gaz miktarı arttıkça kontrol sıklığı artar. Bu hesabı yetkili servis uzmanınızdan talep etmeniz en doğru yaklaşımdır.
İşletmelerin F-Gaz Kapsamında Temel Yükümlülükleri
Yürürlükteki mevzuat kapsamındaki temel yükümlülükler genel olarak şu başlıklar altında toplanır:
- Periyodik sızıntı kontrolü: Sistemin gaz içeriğine bağlı olarak belirlenen aralıklarla (referans olarak yılda 1 ila yılda 4 kez) yetkili kişi tarafından sızıntı testi yapılmalıdır. Sisteme otomatik kaçak algılama cihazı takılıysa kontrol sıklığı değişebilir.
- Kayıt tutma zorunluluğu: Gerçekleştirilen kontroller, bulunan kaçaklar, doldurulan veya alınan gaz miktarları ve servisi gerçekleştiren kişi/firma bilgileri kayıt altına alınmalı ve belirli süreyle saklanmalıdır.
- Yetkili ve sertifikalı servis kullanımı: Sisteme müdahale; gaz dolumu, tahliyesi veya bakımı yalnızca ilgili sertifikalara sahip personel tarafından yapılabilir. Sertifikasız müdahale hem hukuki açıdan geçersiz hem de cezai yaptırıma konu olabilir.
- Kaçak durumunda hızlı müdahale: Sızıntı tespit edildiğinde en kısa sürede onarım yapılması ve kayıt altına alınması gerekir.
Gaz Miktarına Göre Kontrol Sıklığı (Referans)
Aşağıdaki tablo, yürürlükteki mevzuatın genel mantığını yansıtan referans bilgilerdir. Kesin eşikler ve aralıklar için yetkili mühendis görüşü alınmalıdır:
| Sistemdeki gaz miktarı (CO₂ eşd. ton) | Kaçak kontrol sıklığı (referans) | Otomatik algılama cihazı varsa |
|---|---|---|
| 5 ton ve üzeri | Yılda en az 1 kez | 2 yılda 1 kez |
| 50 ton ve üzeri | Yılda en az 2 kez | Yılda 1 kez |
| 500 ton ve üzeri | Yılda en az 4 kez | 2 yılda 1 kez (bazı yorumlarda yılda 2) |
Bu eşikler ve sıklıklar, yürürlükteki yönetmelik hükümlerine ve sistem özelliklerine göre farklılaşabilir. Chiller ve ısı pompası gibi büyük kapasiteli sistemler genellikle daha sıkı yükümlülüklere tabidir.
F-Gaz Uyumsuzluğunun Riskleri
Yükümlülüklere uymayan işletmelerin karşılaşabileceği riskler birden fazla boyut taşır:
- İdari para cezaları: Denetim sırasında kayıt eksikliği, yetkisiz servis kullanımı veya kaçak kontrolünün yapılmamış olması ceza konusu olabilir.
- Sigorta ve sorumluluk riski: Mevzuata aykırı sistemlerde meydana gelen arıza veya hasarlar, sigorta kapsamı dışında kalabilir.
- İşletme kaybı ve itibar zararı: Özellikle gıda, ilaç ve sağlık sektöründe denetim ihlali ciddi işletme kesintilerine ve itibar hasarına yol açabilir.
- Çevresel sorumluluk: Florlu sera gazlarının atmosfere salınımı çevresel zarar doğurur; bu sorumluluk giderek daha sıkı yasal çerçevelerle düzenlenmeye devam ediyor.
İmton Mühendislik: Yetkili F-Gaz Çözüm Ortağı
İmton Mühendislik, F-Gaz yönetmeliği kapsamındaki sistemlerin periyodik kaçak kontrolünü, kayıt tutulmasını ve gerektiğinde onarım ile gaz yönetimini yetkili kadrosuyla gerçekleştirir. Hem yeni sistem kurulumlarında hem de mevcut tesislerin mevzuat uyumluluğunun sağlanmasında danışmanlık ve uygulama hizmeti sunuyoruz.
Tesisinizin F-Gaz yükümlülüklerini değerlendirmek, kaçak kontrol planı oluşturmak veya mevcut kayıtları düzenli hale getirmek için bizimle iletişime geçin:
- Telefon: +90 216 206 06 86
- İletişim formu: imton.net/iletisim
Sıkça Sorulan Sorular
F-Gaz yönetmeliği hangi sistemleri kapsar?
Florlu sera gazı (F-gaz) içeren iklimlendirme, soğutma ve ısı pompası sistemlerini kapsar. Hangi eşiğin üstündeki sistemlerin yükümlülük kapsamına girdiği, gaz türü ve CO₂ eşdeğeri ton değerine göre belirlenir. Emin olmak için yetkili bir servis mühendisine sisteminizi değerlendirttirmeniz önerilir.
F-Gaz kaçak kontrolünü kim yapabilir?
Yalnızca yürürlükteki mevzuat çerçevesinde ilgili sertifikalara sahip yetkili personel sızıntı kontrolü ve gaz yönetimi yapabilir. Sertifikasız kişi veya firmaların yaptığı müdahaleler yasal geçerlilik taşımaz ve cezai yaptırıma konu olabilir.
Kaçak kontrolü ne sıklıkla yapılmalı?
Sistemin içerdiği gaz miktarına (CO₂ eşdeğeri ton cinsinden) göre değişir. Genel referans olarak: 5 ton ve üzeri sistemlerde yılda en az bir kez, 50 ton ve üzerinde iki kez, 500 ton ve üzerinde dört kez yapılması öngörülür. Otomatik kaçak algılama cihazı olan sistemlerde sıklık azalabilir.
F-Gaz yükümlülüklerini yerine getirmezsem ne olur?
Yürürlükteki mevzuat kapsamında denetimde tespit edilen ihlaller; idari para cezası, sigorta geçersizliği ve işletme kesintisi riskini beraberinde getirebilir. Gıda, ilaç ve sağlık sektörlerinde ek yasal yaptırımlar da söz konusu olabilir.
